نگارستان هفت گنبد

هرچند در منظومه اشراقي سهروردي، فقط يک رساله به عشق اختصاص يافته است، با اين حال وي حق حقيقت سه گانه حسن، عشق و حزن را در همين مجال اندك ادا نموده است. در رساله في حقيقه العشق، سه گانه حسن، عشق و حزن، منشا مابعدالطبيعي دارند و از عقل كل ناشي شده اند.
اين اقانيم سه گانه، سه اصل آسماني اند، که يک بار در داستان آدم و ملائکه و بار ديگر به نحو کامل تر در داستان يوسف (ع)، يعقوب (ع) و زليخا متجلي مي شوند. در انديشه اشراقي، اين سه گانه ازلي با حفظ هويت ملکوتي خويش به جهان مادي ما مي آيند و هر يک مظهري مي يابند.
سهروردي، در رساله في حقيقه العشق (مونس العشاق)، در مراحل و مراتب مختلف از عشق حکايت مي كند. در اين حکايت، هم به فکر مابعدالطبيعي يوناني نظر دارد و هم به انديشه مغاني و هم از اشارات و لطائف قرآني بهره مي گيرد.
از اين رو، رساله عشق سهروردي چون بسياري ديگر از آثار وي محل تلاقي سه سنت بزرگ ايراني اسلامي يوناني است، بي انکه بويي از التقاط به مشام برسد. در فضاي آکنده از عطر جان فزاي جاويدان خرد، از تقريب و ترکيب اين سنن معنوي، حقيقت واحدي كه همان معناي اشراقي مهر است، به ظهور مي رسد.
اين پژوهش بر آن است تا راز آفرينش اقانيم سه گانه (حسن، حزن و عشق) و جايگاه آنها را در جهان شناسي و معرفت شناسي اشراقي بررسي نمايد تا تمهيد مقدمه اي باشد بر حکمت هنر اشراقي.