آشنايی با روان شناسی يادگيری

 

تعر یف « یک تغییر نسبتاً دائم در رفتار در نتیجه تجربه به دست آمده » یادگیری معمولاً به عنوان

می شود. در مکتب فکری رف تارگرایی در روان شناسی، سه نظر یه ع مده در مورد یادگیری ارائه

شده است : شرطی سازی کلاسیک، شرطی سازی عامل و یادگیری مشاهده ای. ا ین مقاله به

درک شما از یادگیری و آشنایی با سه نظریه فوق کمک م یکند.

مقدمه ●

یادگیریچیست؟▪یادگیریعبارتاستازیکتغییرنسبتاًدائمدررفتارکهدرنتیجهتجربهبهدستمیآید.

مک تب فکری رفتارگرایی که در خلال نیمه نخست قرن بیستم پدید آمد به تشریح فرایند

یادگیری پرداخته ا ست . سه نوع م هم یادگیری که در روان شناسی رفتارگرا توصیف شده ا ند

عبارتند از شرطی سازی کلاسیک، شرطی سازی عامل و یادگیری مشاهد های.

رفتارگرایی چیست؟ ▪

رفتارگرایی یک مکتب فکری در روان شناسی است که تنها به ارزیابی رفتارهای قابل مشاهده می پردازد . این مک تب توسط جان واتسون بنیاد

که در سال ١٩١٣ منتشر ساخت، روان شناسی را عل می تجربی و « روان شناسی از دیدگاه رفتارگرایی » گذاشته شد . او در مقاله معروف خود به نام

عینی معرفی می کند و می گویند فرایندهای ذهنی درونی را نباید مورد نظر قرار داد زیرا آ نها مستقیماً قابل مشاهده و ارزیابی نیستند.

شرطی سازی کلاسیک ▪

شرطی سازی کلاسیک یک فرایند یادگیری است که در آن، نوعی تداعی بین یک م حرک قبلاً بی اثر (خنثی ) و محرک دیگری که به طور

طبیعی موجب واکنش می شود برقرار می گردد. به طور مثال، در آزمایش پاولوف، بوی غذا یک محرک طبیعی بود که با صدای ز نگ که ق بلاً م حرک

بی اثری بود، همراه گشت. پس از برقراری تداعی بین این دو، صدای زنگ نیز به تنهایی موجب واکنش م یگردید.

شرطی سازی عامل ▪

شرطی سازی عامل یک فرایند یادگیری است که در آن احتمال بروز واکنش بر حسب تشویق یا تنبیه افزایش یا کاهش م ی یابد. ایده ای که

در پشت شرطی سازی عامل قرار دارد و ابتدا توسط ادوارد تورن دایک و سپس بی اف اسکینر مورد مطالعه قرار گرفته است این ا ست که پیامدهای

اعمال ما، رفتار ارادی ما را شکل م یدهد.

یادگیری مشاهده ای ▪

یادگیری مشاهده ای فرایندی است که در آن، یادگیری از طریق مشاهده و تقلید رف تار دیگران اتفاق می افتد . همان گونه که در آزمایش

آلبرت بندورا نشان داده شده است، مردم رفتار دیگران را بدون تقویت مستقیم تقلید می کنند . چ هار عن صر م هم برای یادگیری « عروسک بوبو »

مشاهده ای اثر بخش ضرورت دارند: توجه، مهارت حرکتی، انگیزه و حافظه.

افراد مهم

افراد زیر برخی از تأثیرگذاران عمده در مکتب فکری رفتارگرایی و نظریه یادگیری هستند: ▪

ادوارد تورن دایک

ایوان پاولوف

جان واتسون

بی اف اسکینر

آلبرت بندورا

منبع

.Psychology of Learning Study Guide", Kendra Van Wagner"

http://psychology.about.com

روانشناسى محيط

 

مرزهای بین خود و دیگران

ازدحام و تراکم جمعیت

تجسم محیط

استرس زاهای محیطی

ه تهران آشنائى نداشته باشد . مسلماً هر فردى يک بار تهران را ديده باشد، به عمق فاج عه پى کيست که با هواى آلود

ه ا ين ا بر سياه به ه يچ خواهد برد . آري، قشر عظيمى از هواى آلوده، آسمان تهران را فرا گرفته است . براى مشاهد

وسيله اى غير از چشم طبيعى نياز نيست . کافى است از بيرون شهر، از بالاى يکى از ساختمان هاى بلند يا از بالاى يکى

از کوه هاى اطراف، تهران را نظاره کنيد . متوجه خواهيد شد که حتى برخى مجتمع هاى سکونى را تشخيص ن مى دهيد .

سالى چند بار رسانه هاى ارتباط جمعى به سالمندان و کسانى که دشوارى هاى تنفسى دارند، هشدار مى ده ند که از

خانه بيرون نيابند و سالى يک بار هم ( ٢٩ دي ) از مردم مى خواهند که از اتومبي ل هاى شخصى ا ستفاده نکنند، با وسايل

عمومي، با دوچرخه يا با پاى پياده به سر کار بروند . گاهى صحبت از ج م ع آورى اتومب يل هائى م ى شود که فرسوده

شده اند و سوخت ناقص دارند. گاهى هم مى خواهند که وسايل دودزا را جمع آورى کنند.

در حال حاضر همه به مترو اميد بست ه ايم که راه بيفتد، به حل مشکل ترافيک و نهايتاً به کاهش آلودگى هواى تهران

ه آن صحبت مى شود، ا ما کو گوش شنوا و کو راه حل ه ما اين موضوع را مى دانيم و به طور دائم نيز دربار کمک کند . هم

واقعي. هنوز کسى به درستى نمى داند که آثار اين آلودگى هوا تا کجا است و در بل ند مدت چه خوا هد شد . آلود گى

هواى تهران، آلودگى آب هاى درياها، رودخانه ها، کنار جاده ها و ... مردم را به اين فکر انداخته است که بايد به دنبال چاره

ه جهان باشند. نهضت حمايت از محيط زيست يا حفا ظت از محيط زيست مخ تص ايران نيست . در کشورهاى پيشرفت

ه مهمتر از اين ها است. مى توان گفت که موضوع هاى نگران کننده کم نيست: مسئل

مُردن چند ميليون ماهى بر اثر آلودگى آب، از بين رفتن ميليو نها پرنده بر اثر نامساعد بودن محيط زيست و ... .

مجلاتى که به موضوع هاى حفاظت از محيط زيست مى پردازند، با اين نوع مشغوليت هاى ذهنى بيشتر آشنائى دارند .

در حال حاضر، پي شبينى هوا با انبوهى از اطلاعات مربوط به محيط زيست همراه است:

سطح آلودگى هوا، عوامل اصلى آلودگي، شدت اشعه هاى زيان آور و ... از طرف ديگر، امروزه از آثار واقعى رفتار انسان

ه اوزون، و همچنين از اثر گلخانه اى صحبت مى شود، دو ه زمين صحبت مى شود. امروزه از اثر نازک شدن لاي بر روى کر

پديده اى که بر اثر آلودگى جوّ ب هوجود مى آيد.

اگر سرى به گلخانه بزنيد، متوجه خواهيد شد که هواى آن دم کرده و شرجى ا ست . علت آن اين ا ست که

شيشه هاى سقف گلخانه اجازه نمى دهد هواى گرم از آن خارج شود، در نتيجه گرماى داخل آن ح فظ م ى شود .

اين پديده در هوا نيز اتفاق مى افتد که مانع از خروج گرما از جو مى شود. در واقع، بخار آب و دى اکسيد کربن هوا

ه سقف گلخانه عمل مى کنند و به همين خاطر اين پد يده را اثر گلخانه اى مى نامند. تکنولوژى جديد، دى مثل شيش

اکسيد کرن و بخار آب فراوانى توليد مى کند و از اين طريق ميزان آلودگى هوا را افزايش م ىدهد.

ه اين موضو ع هاى مختلف علاقمند است، روانشناسى محيط در ارت باط با روابط ه هم روانشناسى احتماعى به مطالع

موجود بين رفتار و محيط، موضوع هاى کاملاً متفاوتى مطرح مى کند.

ه روان شناختى محيط: - ريش

ه روابط بين انسان و حريم فيزيکى او علاقمند شدند . در در سال هاى ١٩۶٠ بود که روانشناسان اجتماعي، به مطالع

ه حفظ قلمرو استوار است. به سال ١٩۶١ ، ک نُراد لورنز، کردارشناس آن زمان، اعتقاد بر اين بود که روابط حيوانات برپاي

مشهور، نشان داده بود که حفظ قلمرو، منبع اصلى درگيرى بين حيوانات است، خواه آن ها از يک گونه باشند خواه از

گونه هاى مختلف.

به دنبال تحقيقات لورنز، اين سؤال مطرح مى شود که آيا آنچه در بين حيوانات ديده مى شود، در مورد انسان نيز

مصداق دارد؟ به عبارت ديگر، آيا انسان ها نيز روابط خود ترا براساس محافظت از قلمرو خود پى ريزى مى کنند؟ آيا حضور

ديگران، خواه مطابق م يل ما باشد، همان ا ثر را دارد که ح ضور حيوانات دي گر بر يک حيوان مع ين دارد؟ بنابراين،

روانشناسى محيط علاقمند است آثار افزايش جمعيت در شهرهاى بزرگ بر رفتارهاى فردى و روابط متقابل اشخاص را

مطالعه کند . همچنين روانشناسان اجتماعى دوست دارند آثار سر و صدا، حرارت و آلودگى هوا بر رفتار شهرنشينان را

تبيين کنند.

ه برداشت مردم از ه شيو ه محيط و آثار آن بر کيفيت زندگي، مطالع در سال هاى ١٩۶٧ ، به موازات مطالعه دربار

ه شناختى مى شود که بعداً از آن صحبت محيط نيز رونق مى گيرد. اين کار موجب پ يدايش مفهو مى به نام نقش

ه آثار سکونت در بُرج هاى بلند و مخصوصاً در آپارت ما ن هاى بدون ف ضاى باز بر رف تار نيز خواهيم کرد. به علاوه، مطالع

طرفدارانى پيدا مى کند. در اين خصوص سؤالاتى مطرح م ىشود، از جمله:

”آيا دکوراسيون درون خانه را مى توان طورى ترتيب داد که مردم بيشتر خوشحال باشند؟“

مى توان گفت که در سال هاى ١٩۶٠ و ١٩٧٠ ، اول ين کار روانشنا سى محيط اين بود که آ ثار مح يط فيزيکى و

ه اثر رفتارهاى فردى بر محيط نيز آغاز مى شود . بسيار اجتماعى بر فرد را بفهمد . در سال هاى ١٩٨٠ و ١٩٩٠ ، مطالع

جالب است که اثر گرماى شديد بر پرخاشگرى نيز مورد مطالعه قرار مى گيرد. بنابراين، امکان دارد که فرد، علاوه بر اين

که قربانى برخى پديده ها مى شود، علت آن پديده ها نيز باشد . اثر گلخا نه اي، که ب عداً مطرح خواهيم کرد، و برخى

پديده هاى نگران کننده، روانشناسان اجتماعى را به چار ه انديشى وادار مى کنند. آنها به دنبا ل راه هائى م ى گرد ند که

ه اثر رفتارهاى خود بر کل محيط و اهميتى که تغيير رفتار در جهت مناسب دارد، آگاه مى شود.

نقل از :  آفتاب

http://www.aftab.ir/entertainment/communications/phsycology/environment