نگارستان هفت گنبد

 خاطرات ژان شاردن جهانگرد معروف فرانسوي از ايران

سر ژان شاردن،جهانگرد و فيلسوف بزرگ فرانسوي در ۱۶ نوامبر سال ۱۶۴۳ در پاريس بدنيا آمد. ژان  بعد از اينکه تحصيلات خود را به پايان رسانيد در سن ۲۲ سالگي تصميم گرفت که اولين سفر جهانگردي خود را از آسيا و هند شرقي آغاز نمايد که بيشترين تمايلش از اين سفر،عشق به ديدن ايران بود.شاردن دوبار به ايران سفر کرد که بار اول ۶ سال و در مرتبه ي دوم ۴ سال در ايران ماند و زبان فارسي را ياد گرفت. شاردن اولين جهانگرد اروپايي بود که توانست زبان فارسي را ياد بگيرد،بخواند و بنويسد و اولين کتابش را که مربوط به سفرهاي ايران بود در سال ۱۷۷۱ ميلادي در پاريس منتشر کند و در آن کتاب چگونگي مرگ شاه عباس دوم و بر تخت شاهي نشستن شاه صفي،پسر شاه عباس دوم را شرح دهد.شاردن بر خلاف اکثر جهانگردان اروپايي که به ايران آمدند وضعيت و شرايط زندگي مردمان آن دوره را بدون هيچ قصد و قرضي به رشته ي تحرير در آورد.
متن کامل سياحت نامه ي شاردن در سال ۱۸۱۱ ميلادي،آن هم به تشويق ناپلئون بناپارت که در آن موقع با ايران رابطه ي سياسي برقرار کرده بود،در ان کشور منتشر شد.
ژان شاردن يکي از مشاهير بزرگ فلاسفه ي جهان بود و مورخين قرن هيجدهمي چون منتسکيو و روسو در تدوين نظريات تاريخي و تهيه آثار علمي با ارزش خود، از عقايد فلسفي و اجتماعي اين جهانگرد بزرگ سود برده بودند. او با تحقيقات دقيق خود،ايران و ايرانيان را براي اولين بار آنطور که شايسته اش بود،به همه ي مردم جهان معرفي نمايد. او اولين کسي بود که کتابي در ارتباط با بناهاي تخت جمشيد نوشت و آن را منتشر کرد.
ادوارد براون،ايران شناس معروف انگليسي در باره ي او مي گويد :
” شاردن معتبرترين مورخ عهد صفوي است و سياحت نامه اي که او نوشته است از پاره اي جهات با شاهنامه ي فردوسي مي شود مقايسه اش کرد که در آن از دلاوريهاي پهلوانان ايران صحبت به ميان آمده است.
ژان شاردن در ۵ ژانويه سال ۱۷۱۳ درگذشت.

مرگ در دوردست نويسنده آنه ماري شوارتسنباخ

 داستان زندگي و اقامت آنه ماري شوارتسنباخ  نويسنده سوئيسي در ايران در دهه ۱۹۳۰ ميلادي 
آنه ماري شوارتسنباخ نويسنده و روزنامه نگار سوئيسي سال 1908 در زوريخ به دنيا آمد. او از پاييز 1931 تا بهار 1933 در برلين و از راه نويسندگي زندگي مي کرد اما با دستيابي هيتلر به قدرت در سال 1933 او نيز چون بسياري از نويسندگان آلمان مجبور به ترک اين کشور شد.
او در اين سال ها پيوسته در انديشه سفر به شرق بود. پس از سفري به اسپانيا در سال 1933 شوارتسنباخ به خاور نزديک و ايران سفر کرد و در سال بعد نيز همين سفر تکرار شد. به اين ترتيب آنه ماري شوارتسنباخ نخستين روزنامه نگار و عکاس سوئيسي بود که به ايران و افغانستان سفر کرد.
هنگام اقامت در ايران با کلود کلار ديپلمات فرانسوي ازدواج کرد و گذرنامه اي سياسي و فرانسوي هم به دست آورد که سفرهاي بعدي او را آسان تر ساخت. طي اقامت در تهران و دره لار بخشي از "يادداشت هاي غير شخصي" را نوشت که اساس همين کتاب "مرگ در ايران" بود. اما ازدواج ناموفق، بيماري و اعتياد شوارتسنباخ را مجبور کرد به سوئيس بازگردد و دوره اي درماني را بگذراند.
او در فوريه 1938 با الا مايار در زوريخ آشنا شد و تصميم گرفت همراه او به افغانستان سفر کند. پدرش براي او ماشين فوردي خريد و همين ماشين وسيله سفرشان شد. آنها با گذر از استانبول، آنکارا، تبريز، تهران، مازندران و مشهد به هرات رسيدند و از آنجا عازم کابل شدند.

سفرنامه حج ( 1310 ق ) حاجي سليم خان تکابي

   تصحيح: رسول جعفريان تاريخ چاپ: 1388 ناشر: مورخ
در کوچه‌ها، ميت و مريض چون برگ خزان از عواصف و صرصر اَجَل، طوري زمين ريخته مانند روز محشر، و نمونة فَزَع اکبر
 يکي از تازه‌ترين سفرنامه‌هاي حج عصر قاجاري که به دست آمد، سفرنامه‌اي است از حاجي سليم خان که از خان‌هاي کرد منطقه تيکان تپه يا تکاب امروزي بوده است.
يادداشتي روي نسخه خطي اني اثر، نام نويسنده را حاجي سليم خان، معرفي کرده و بر اساس اطلاعاتي که از اظهارات خود وي در ابتدا و انتهاي نسخه به دست مي‌آيد، زيستگاه وي جايي به نام تيکان تپه است که در حال حاضر تکاب ناميده مي‌شود.
براي شهر تکاپ علاوه بر مراجعه به مدخل تکاب در ويکي پديا مي توان به کتاب نگاهي به تاريخ و جغرافياي مياندوآب و تکاب و شاهين دژ اثر جمشيد محبوبي (1370) و کتاب تکاب افشار اثر علي محمدي (1369) مراجعه فرماييد.
سليم خان در آخرين سطور اين سفرنامه، پس از گذر از سردشت و چند روستا مي‌نويسد: «صبحي همگي سوار شده رو به تيکان تپه آمديم. در راه نيز جنجال و ازدحام زيادي از دهات و اطراف رسيده، از مراجعت حقير فوق العاده اظهار مسرّت و خوشحالي کردند و بحمدالله در 28 ربيع الثاني سنه 1311 با کمال ضعف [شعف] و شادماني وارد خانه شديم». شروع حرکت نيز با مشايعت مردم از همين تيکان تپه بوده است.
سخن اخير تاريخ اين سفر را نيز معين کرده است به طوري که سليم خان به همراه گروهي ديگر از همراهانش در آغازين روزهاي ماه شعبان سال 1310 حرکت و در 28 ربيع الثاني 1311 به وطن بازگشت است. اين به آن معناست که سفر وي نه ماه به طول انجاميده است.
سليم خان اين سفر را همراه شماري از خويشان خود انجام داده و ضمن ياد کردن از همراهان به عمو، دايي و برادر خود تصريح دارد: روز يکشنبه 23 حقير و سلطان بيک عموي و حاج گنجعلي بيک دائي و حاج عبدالرحمان بيک اخوي خدمت وکيل الملک رفته، جمعي از خوانين هم آنجا بودند». تعداد اين افراد در مسير رفتن از اسلامبول به اسکندريه، با خود سليم خان، جمعا يازده نفر بوده و اين از تعداد بليطي که آنان گرفته‌اند، کاملا آشکار است.
البته در اين کتاب از نام فرزند وي قوچ بيک و يکي دو نفر از اقوام ديگر او از قبيل «سلطان بيک عموي و شيخعلي بيک دائي» آشنا مي‌شويم که در بازگشت در شمار مستقبلين او هستند: «فرزندي قوچ بيک و جميع برادرزادگان از عموم و خصوص و اقوام و ازدحام تمام آمده، رسيدند».

سفرنامه رابي بنيامين تودولايي

  پديدآورنده: مهوش ناطق، ناصر پورپيرار (مترجم) ناشر: کارنگ - 1381  قيمت:  12500 ريال
 بنيامين تودولايي Benjamin De Tudele جهانگرد و رباي يهودي اسپانيايي (سال وفات ۱۱۷۳) اطلاعات سودمند و ارزنده‌اي درباره يهوديان ايران گردآوري کرده است. او به هنگام مسافرت‌هاي بسياري که به کشورهاي مختلف از جمله مشرق زمين و آفريقاي شمالي داشته، به مطالعه درباره وضعيت جمعيت‌هاي يهودي پرداخته و در روايت‌هاي خود چنين مي‌نويسد: در اواخر قرن دوم ميلادي، قسمت اعظم توليد و بافت قالي‌هاي ايران، حاصل کار جمعيت‌هاي يهودي ساکن شهرهاي همدان، اصفهان و شيراز بوده است.
 اين سفرنامه, مجموعه‌اي است از روايات مردي به نام 'رابي بنيامين', پسر يوهان, اهل 'تودلا 'واقع در اسپانيا .او تمام اتفاقاتي که ديده يا شنيده, همه را يادداشت و سپس در سفرنامه‌اش ذکر کرده است .او ضمن سفر طولاني‌اش, به ايران نيز پا نهاده است .او پس از ترک بصره به خوزستان مي‌رود .از بصره به شهر سامرا و از سامرا به رودبار واز آن ديار به نهاوند سفر نمود . به نضر مي رسد كه اقامت او در اصفهان مدتي طول كشيده باشد زيرا مي توان گفت كه او از اصفهان براي گردش به شيراز , خيوه وسمرقند رفته است  رابي بنيامين در مسير سفرش برخي از سرزمينها مانند طبس , قزوين ونيشابور را به جشم نديده است بلكه اطلاعات مربوط به اينشهرها را از زبان ديگران شنيده است .
شايان ذكر است كه اصل اين كتاب به زبان عبري مي باشد اما مترجم آنرا از روي متن آلماني ترجمه كرده است.

سفرنامه از خراسان تا بختياري / هنري رنه دالماني

  در سال 1333ش سفرنامه دالماني توسط صنعتي زاده كرماني از اروپا به ايران آورده شد و ابراهيم رمضاني مدير كتابفروشي ابن‏ سينا آن  را خريداري نمود و براي ترجمه در اختيار علي محمد فره ‏وشي متخلص به مترجم همايون (1347- 1254ش) گذاشت. ايشان بعد از دو  سال آن را به فارسي برگرداند كه در يك جلد توسط انتشارات گيلان در تهران به چاپ رسيد. ترجمه ديگري نيز از همين كتاب توسط  غلامرضا سميعي (1372-1292ش) صورت گرفته است كه نشر طاوس آن را در دو جلد در سال 1378 ش در تهران منتشر كرده است.
* انگيزه و شرح سفر از زبان دالماني
در سال 1890 به قصد گذراندن تعصيلات خود در قفقاز و ماوراء خزر به همراه هنرمندي حكاك به نام اميل وكانو ( M.Emil Vaucanu ) كه فريفتة اين برنامه شده بود، سفر خويش به آن سرزمين را آغاز كردم. كساني كه در اين ناحيه سفر كرده‏اند مي‏دانند كه در آن جا راه‏هايي نظير آن چه كه در كشورهاي اروپايي مي‏بينيم وجود ندارد. اشتياقي كه اين سرزمين در من برانگيخت موجب شد كه سال ديگر به همان‏ جا برگردم و تجسس خود را از ناحية خيوه، شهر زيباي ايران، در نزديكي آمودريا، ادامه دهم. در جريان مطالعة اين كتاب خواننده تصاويري را مشاهده مي‌كند كه از ناحية خيوه گرفته‏ام؛ در بازگشت از خيوه، در عشق آباد، در هتل هموطن عالي قدرمان خانم رويلون (Revillon) منزل كردم و در آن‌جا، شب پيش از حركتم، با شخصيتي عجيب به نام آقاي سزاري(Cesari) آشنا شدم و قريحة تابناك وي به شدت مرا مجذوب خود ساخت. وقتي از همديگر جدا مي‏شديم آقاي سزاري وعده كرد كه سال آينده به عشق آباد باز خواهد گشت و مرا با خود به بخشي از خراسان خواهد برد. 

مسافر تهران / ويتاسكويل وست

 ويتا سكويل وست (1892ـ 1962) شاعر و نويسنده انگليسي تبار است. او همسرش هارولد نيكلسون کنسول انگليس در تهران بود و دوبار به ايران سفر كرد. نخستين بار در اوايل سال 1916 بود که گزارش اين سفر با عنوان "مسافر تهران" در سال‌هاي 1374 و 1375 به زبان فارسي چاپ و منتشر شد. وي براي دومين بار در نيمه دوم سلطنت رضاشاه به ايران آمد و طي آن به تدوين کتاب "دوازده روز: در کوهساران بختياري، جنوب غربي ايران" همت گمارد
او در اين کتاب تصويري از اوضاع و احوال ايلي و نظام عشايري خان‌ها و قبايل بختياري در آن دوران به دست مي‌دهد. افزون بر آن، حوادث و اقدامات عشاير و قبايل بختياري را در دوره مذكور به تفصيل بيان مي‌كند
بسياري از سفرنامه هايي كه تا به حال در مورد ايران توسط خارجي هايي كه مسافر ايران بودنند نگاشته شده سفرنامه هايي منفي و به دور از واقعيت بوده .اكثر اينگونه سفرنامه ها را انگليس ها نگاشتند اما در اين ميان عده اي از خارجي ها و به خصوص اروپايي ها هم بودند كه بدون توجه به شرايط ومسائل مختلف از زيبايي ها و زشتي ها در كنار هم گفتند و در حقيقت هر آنچه را كه ديده اند بر قلم جاري كردند !اين كتاب در كنار سفرنامه ي پيترودلاواله و يك سال در ميان ايرانيان ادوارد براون از جمله اين كتاب ها هستند .
مسافر تهران خواننده را با خود به مصر .عدن .عراق ميبرد تا سپس به خاك ايران پا نهد .در قاهره و بغداد چهره هاي نامور آن زمان را به خواننده ميشناساند و در ايران گوشه اي از مراسم تاج گذاري رضا خان پهلوي را به او مينماياند.اما ويژگي اين كتاب در اين است كه مسافر تهران زني است شاعر و رمانتيك كه بر سر راه خود به هرچيز و هركس با كنجكاوي و با نگاه مردم شناسي و جامعه شناسي مينگرد .سرزمين و مردم ايران را دوست ميدارد .زيبايي هاي سرزمين ما را مي ستايد .خوبي ها و بدي هاي ايرانيان آن زمان و فسادهاي دربار و دولت را از پرده بيرون ميريزد.
اين كتاب خواننده اي را كه به زيبايي ها حساس است و روايت هاي دل انگيز دوران هاي گذشته درباره ي زندگي انسان ها وصف طبيعت و رويدادهاي سفر را ميپسندد راضي خواهد كرد و چنين خواننده اي از همسفر شدن و همدلي با مسافر تهران شادمان خواهد شد .

دونظراز ويتاسكويل وست درباره ايرانيان
مشكل جدي‌
هر كس مي‌خواهد اين كشور را اداره كند با مشكلي روبرو است و آن سرشت اين ملت است. به چنگ آوردن اين ملت آسان است؛ زيرا مقاومت نمي‌كند، اما همين كه به چنگ آمد، به كار گرفتن او مشكل است. براي ساختن، هيچ كمكي نمي‌دهد.‌
چاره‌ناپذير
ايرانيان مانند هر ملت بي‌حالي، هر اراده‌اي را درهم مي‌شكنند و به زودي از هر ملت ديگري كه نافرمانتر، ولي فعالتر است چاره‌ناپذيرتر مي‌شوند. اينچنين سرشتي طبعاً كار را به زياده‌روي‌هاي بي‌شمار مي‌كشاند و فسادي به بار مي‌آورد كه ايران از آن بيمار است. مقام‌ها و منصب‌ها خريد و فروش مي‌شوند؛ فساد، قانون‌شكني، حيف و ميل كردن اموال عمومي، و نادرستي همگاني به اندازه‌اي است كه بيننده را خشمگين مي‌كند.‌
ويتاسكويل وست، شاعر و رمان‌نويس انگليسي (1962-1892)
مسافر تهران در 218 صفحه با شمارگان 1100 نسخه و قيمت 2400 تومان از نشر ني روانه بازار كتاب شده است.

دوازده روز در كوهساران بختياري /ويكتوريا سكويل وست

دوازده روز ترجمه سفرنامه ويكتوريا سكويل وست زن اشراف زاده انگليسي، شاعر و نويسنده به كوهساران بختياري است.
اين كتاب به توصيف دوازده روز سفر نويسنده به طبيعت و ايالات كوچرو بختياري مي گذرد. اين كتاب بازگو كننده ديده ها و دريافته هاي نويسنده است. او در رهگذر دو سفر خود به ايران اين كتاب و ديگر كتاب خود" مسافر تهران" را نگاشته است. وي در اين نوشتار از هيچ چيزي سرسري نمي گذرد و به همه چيز به ويژه آدم ها، به شادماني و اندوهشان و به حال و روزگارشان و زندگي چادر نشين هاي بيابانگرد توجه مي كند. او ناديدني هايي را مي يابد كه تنهاذهني نكته سنج و روشن بين توان ديدن آن را دارد.
نويسنده هرچند در طول اين سفر رنج فراوان برده و گذرگاه ها، كوهستان ها، باريك راه ها، دره ها و بيابان هاي سختي را پيموده است با اين حال با تصويري زيبا از اين صحنه ها ياد مي كند او اين گذرگاه ها را گاه سوار بر قاطر و گاه با پاي پياده در نورديده تا جايي كه پاشنه پايش تاول زده و خون در انگشتان پايش مرده است. و يك بار هم خستگي طاقت فرسا اشك به ديدگانش آورده ، همه اينها رويدادهايي است كه خواننده آن ها را به تفضيل در اين كتاب مي خواند.
اين كتاب ويژگي هايي نيز دارد كه در ديگر سفرنامه ها نمي بينيم چون نويسنده زن است و شاعر و رمانتيك تابلوهايي از طبيعت و ايلات كوچرو در اين كتاب آورده است و چنان با روح پر احساس و لطيف آنهارا توصيف كرده كه تصويري زنده از طبيعت و سفر خود ارائه مي دهد. ديده ها و يافته ها چنان با زباني روان و شيوا بازگو شده اند كه خواننده احساس مي كند آنچه را نويسنده ديده يا شنيده خود مي بيند يا مي شنود.

كتاب «تصويرهاي ايراني» خاطرات گرترود بل از اوضاع فرهنگي – اجتماعي ايران

 كتاب «تصويرهاي ايراني» خاطرات سفر گرترود بل اولين افسر زن انگليسي و پژوهشگر تاريخ و باستان شناسي ، در قالب مجموعه اسناد مربوط به تاريخ ايران در اوايل قرن بيستم ميلادي، پس از ده ها سال دوباره در انگلستان تجديد چاپ شد.
گرترود بل از جمله نخستين زنان انگليسي است كه به دانشگاه راه يافته و به دليل روحيه پژوهشي و نيز سفرهاي طولاني و ماجراجويانه اش به عنوان افسر سياسي انگلستان در كشور هاي خاورميانه ،‌كمك هاي شاياني به اين كشور در دوران جنگ جهاني اول كرده است.
در بخشي از اين كتاب كه ناشر براي معرفي آن استفاده كرده، آمده است:«زندگي در شرق را مي توان در دو عنصر خاك و آفتاب خلاصه كرد. آ ن گاه كه بي توجه در درگاه ايستاده اي اقرار خواهي كرد كه اين سفر دراز بيهوده نبوده است.اما همزمان با حركت دسته جمعي مردمي كه پشت سر تو حركت مي كنند ناگاه در خواهي يافت كه چه شكاف و گرداب ژرفي ميان تو با آن هاست . اينجا، گويي كه شرق به خود مي نگرد: او درباره دنياي بزرگتري كه تو شهروند آن هستي چيزي نمي داند بنابراين چيزي از تو و تمدن تو نمي پرسد.»
البته تمام آنچه كه گرترود بل آورده نه مربوط به امروز ايران بلكه مربوط به ايران در قرن نوزدهم است. گرترود بل متولد سال 1868 و فارغ التخصيل ممتاز رشته تاريخ از دانشگاه آكسفورد است . وي زماني به تحصيل پرداخت كه تحصيلات دانشگاهي براي زنان هنور امري غير معمول بوداما با اين وجودتنها ظرف مدت دو سال تححصيلات خود را در آكسفورد به پايان رساندو سپس در مسير سفر هاي خود به دور دنيا به ايران آمد.

ملکه صحرا/ جنت والاچ /زندگي گرترود بل

زندگي تعيين کننده گرترود بل, ملکه بدون تاج و تخت عراق
زندگي خارق العاده گرترود بل : ماجراجو, مشاور شاهان و دوست لارنس عربستان
گرترود بل که از دنياي برجسته ملکه ويکتورياي معروف روي برگرداند (1868-1929).دنياي عرب را سياحت, نقشه برداري و حفاري کرد .وي, که طي جنگ اول جهاني در سازمان اطلاعات انگلستان استخدام شد . نقشي حياتي در کسب حمايت رهبران عرب ايفا کرد, و اطلاعات و ارتباطات وي, امکاني را براي مغزهاي متفکر فراهم آورد تا حريف قدرت لورنس شوند. او پس از جنگ, نقشي اساسي در ايجاد خاورميانه مدرن بازي کرد, و در آن زمان, قدرتمندترينزن امپراتوري انگلستان محسوب مي شد. گرترود بل مدتي طولاني تحت تاثير قدرت لورنس قرار داشت ولي بالاخره با حقانيت خودش, به عنوان بازيگري مهم در صحنه تاريخ مدرن, به عنوان زني ظاهر شد که زندگيش داستاني اندوهبار و ماجرايي عظيم بود
*گفتگو با مهين خالصي مترجم كتاب
 «ملكه صحرا» رماني مستند به قلم جانت ولچ است كه زندگينامه داستاني گرترود بل از خاندان ويكتوريايي انگلستان را روايت مي كند. «ملكه صحرا» چندي پيش با ترجمه مهين خالصي از سوي انتشارات جيحون چاپ و منتشر شده است. مهين خالصي مترجم اين كتاب، متولد ۱۳۳۴ كرمانشاه، ليسانس مترجمي زبان انگليسي را دارد و در كارنامه اش ترجمه حدود ۱۸ عنوان كتاب در زمينه مديريت و روانشناسي ديده مي شود، آثاري چون: «كليدهاي كار شبكه اي»، «شجاعت در زنان» و «قدرت هوش كلامي» و... ؛ وي هم اكنون ترجمه كتاب «گفت وگو با خدا» اثر نيل رونالد والش را زير چاپ دارد.

دوازده روز در كوهساران بختياري /ويكتوريا سكويل وست

  دوازده روز ترجمه سفرنامه ويكتوريا سكويل وست زن اشراف زاده انگليسي، شاعر و نويسنده به كوهساران بختياري است.
اين كتاب به توصيف دوازده روز سفر نويسنده به طبيعت و ايالات كوچرو بختياري مي گذرد. اين كتاب بازگو كننده ديده ها و دريافته هاي نويسنده است. او در رهگذر دو سفر خود به ايران اين كتاب و ديگر كتاب خود" مسافر تهران" را نگاشته است. وي در اين نوشتار از هيچ چيزي سرسري نمي گذرد و به همه چيز به ويژه آدم ها، به شادماني و اندوهشان و به حال و روزگارشان و زندگي چادر نشين هاي بيابانگرد توجه مي كند. او ناديدني هايي را مي يابد كه تنهاذهني نكته سنج و روشن بين توان ديدن آن را دارد.
نويسنده هرچند در طول اين سفر رنج فراوان برده و گذرگاه ها، كوهستان ها، باريك راه ها، دره ها و بيابان هاي سختي را پيموده است با اين حال با تصويري زيبا از اين صحنه ها ياد مي كند او اين گذرگاه ها را گاه سوار بر قاطر و گاه با پاي پياده در نورديده تا جايي كه پاشنه پايش تاول زده و خون در انگشتان پايش مرده است. و يك بار هم خستگي طاقت فرسا اشك به ديدگانش آورده ، همه اينها رويدادهايي است كه خواننده آن ها را به تفضيل در اين كتاب مي خواند.
اين كتاب ويژگي هايي نيز دارد كه در ديگر سفرنامه ها نمي بينيم چون نويسنده زن است و شاعر و رمانتيك تابلوهايي از طبيعت و ايلات كوچرو در اين كتاب آورده است و چنان با روح پر احساس و لطيف آنهارا توصيف كرده كه تصويري زنده از طبيعت و سفر خود ارائه مي دهد. ديده ها و يافته ها چنان با زباني روان و شيوا بازگو شده اند كه خواننده احساس مي كند آنچه را نويسنده ديده يا شنيده خود مي بيند يا مي شنود.

کتاب علف يا طبيعت بختياري

  طبيعت ، تاريخ ، فرهنگ و بختياري
كتاب علف هم اكنون با ترجمه و مقدمه مفصل و يادداشتهاى افزوده دكتر مظفر بختيار توسط نشر كارنامه چاپ شده است. ترجمه ونشر فارسى كتاب علف از معدود آثار ترجمه شده‏اى است كه متن ترجمه بر نشر كتاب به زبان اصلى مزيت دارد زيرا ترجمه از روى‏نسخه ويراسته و تجديدنظر شده‏اى صورت گرفته كه كوپر همراه با نسخه اصلى عكسهاى سفر، كه بعضى از آنها هم در متن انگليسى‏بچاپ رسيده، به مرحوم غلامرضا خان بختيار در سال 1930 پس از دومين چاپ كتاب كه به فاصله سه هفته از نخستين چاپ تجديدچاپ شد (1925) اهداء نموده بود. هم تعداد عكسها كه به عنوان اسناد تصويرى و آثار هنرى عكاسى مستند حائز ارزشى كم نظير است‏در نشر فارسى كتاب بر متن اصلى فزونى دارد و هم كيفيت چاپ آنها كه با امكانات پيشرفته كنونى از روى نسخه اصلى عكس‏ها براى‏چاپ فيلمگيرى شده است.
دكتر مظفر بختيار در پيشگفتار مفصلى كه بر ترجمه فارسى كتاب نوشته توضيح داده است كه مقدمه مريان سى‏كوپر (1893- 1973) سينماگر بزرگ جهان بر كتاب مشهور خود علف (Grass) در واقع بيانيه سينماى متعهد است در برابر روشنفكران دهه 1920 كه‏سينما را وسيله اتلاف وقت و سرگرمى‏هاى بيهوده و تآتر مبتذل فيلمبردارى شده تلقى نموده‏اند، كوپر در اين مقدمه هوشمندانه همه‏امكانات و اعتبارات بالقوه‏اى را كه سينما در زمينه‏هاى آموزشى و مستندسازى و غيرداستانى اكنون بدان دست يافته پيش‏بينى نموده ومخصوصاً به نقش سينما در گفتمان ميان ملت‏ها و فرهنگها و ايجاد تفاهم و همبستگى در خانواده بزرگ بشرى كه عنصر و مايه اصلى‏انديشه كوپر در علف و كارهاى مستند اوست تأكيد خاص نموده.
كوپر از بزرگترين شخصيت‏هاى تأثيرگذار در تاريخ سينماست كه همه زمينه‏هاى كارآئى سينما را در آثار سينمايى متعدد و متنوع‏خود به تجربه گرفته و در پيشرفت هنر و پيشبرد فنون سينما راه‏گشا بوده است. فيلم جاودانى او علف در رديف آثار فلاهرتى از اولين آثارسينماى مستند و به عقيده بسيارى از كارشناسان اولين اثر مستند در تاريخ سينما به اعتبار تعريف مستند واقعى است كه صرف نظر ازارزش كلاسيك و آكادميك خود هنوز جاذبه‏هاى سينمائى و نمايشى خود را حفظ كرده و در معرض تماشا و نمايش است.